Bordi i Transparencës hyn në fuqi/ Pritet të mblidhet për caktimin e çmimeve tavan të karburanteve

Sipas vendimit në fletoren zyrtare çmimet, që përcaktohen nga Bordi, janë të detyrueshme për të gjitha subjektet që tregtojnë nënproduktet e naftës dhe të gazit në vend.

Në një vëzhgim të kryer në terren ditën e sotme nga CNA, është parë se çmimet e karburanteve në vendin tonë kanë arritur shifra alarmante për xhepat e qytetarëve. Më konkretisht çmimet e naftës në pika të ndryshme variojnë nga 211 deri në 214 lekë për litër, ndërsa benzina tregtohet pranë nivelit të 199 lekëve.

Ky shtrenjtim në tregun vendas mbetet i pashpjegueshëm, duke qenë se në bursat ndërkombëtare nafta ka pësuar një rënie drastike prej rreth 9% vetëm brenda 24 orëve të fundit, duke zbritur në nivelin e 96 dollarëve për fuçi.

Ndërkohë në të tilla kushte, kryeministri Edi Rama deklaroi të dielën se do të rikthehet Bordi i Transparencës për të kontrolluar çdo abuzim të mundshëm, ndonëse pohoi se deri më tani nuk janë vërejtur shkelje nga tregtarët. Rama premtoi një ndërhyrje të përkohshme me ulje të akcizës prej 20% për të lehtësuar barrën mbi përdoruesit e mjeteve. Përtej këtyre masave të deklaruara nga kreu i qeverisë, shifrat në tabelat e karburanteve mbeten të pandryshuara. 

Bordi i Transparencës për naftën/ Ja çfarë ndodh me subjektin nëse shkel çmimin tavan

Sekretari i Përgjithshëm i Ministrisë së Infrastrukturë dhe Energjisë, Besian Kadiu ka folur ditën e sotme lidhur me hyrjen në fuqi të Bordit të Transparencës dhe rolit e funksionimit të tij. Kadiu në një intervistë për Euroneës Albania, tha se Bordi do të veprojë në të njëjtën si herën e parë që u vendos dhe do të ketë të njëjtat rregulla.

Ai bëri me dije më tej se bordi do të vendosë çmimin e tabelës, i cili do të jetë i unifikuar në të gjithë vendin, dhe se atë mbi atë vlerë nuk do të lejohet tregtimi.

Lidhur me penalitetet për ata që shkelin çmimin e vendosur nga bordi, Kadiu tha se do të ketë penalizime duke nisur nga gjobitja e subjektit dhe deri te heqja e licencës.

“Bordi në fakt është një mekanizëm i cili po kthehet për herë të dytë. Ne e dimë tashmë çfarë veprimtarie realizohet nga bordi, si është përbërja e tij. Bordi është një strukturë që krijohet në bazë të ligjit 84/50 për tregtimin e hidrokarbureve në vend. Bordi është vendosur për herë të parë në krizën e parë që pësuam dhe që nuk është shumë larg në fakt, që pësuan tregjet e hidrokarbureve dhe jo vetëm këto, por edhe të energjisë në përgjithësi, për shkak të luftës në Ukrainë. Sot jemi në një situatë tjetër ku patjetër edhe Shqipëria, si një konsumator i hidrokarbureve shumë i vogël, duhet ta theksojmë këtë, ndikohet nga efektet që po vijnë nga lufta në Iran. Bllokimi i ngushticës së Hormuzit patjetër ka sjellë një pengesë të qarkullimit të hidrokarbureve, të cilat patjetër vijnë edhe në tregun e Mesdheut, ku ne jemi pjesë, nga i cili marrim furnizimin kryesor me hidrokarbure.

Bordi do të veprojë në të njëjtën mënyrë, nën të njëjtat rregulla siç kanë qenë. Bordi është një mekanizëm transparence. Bordi do të vendosë çmimin e tabelës, i cili do të jetë i unifikuar në vend, pra çmimi tavan do të jetë i unifikuar; mbi këtë nuk do të lejohet. Shpresojmë të mos kapë 250 lekë. Ky tavan është i ndryshueshëm, bazuar në çmimet. Bursa e hidrokarbureve është bursë ditore. Çdo bursë në sektorin energjetik bazohet në bursën e ditës në avancë. Bursat e ditës në avancë tregojnë, në varësi të gjendjes fizike të produktit, mundësisë së tij të qarkullimit, por edhe reagimeve për shkak të ndikimeve të veprimeve politike dhe gjeopolitike, na tregojnë çmimin që do të ketë hidrokarburi në ditën që do të vijë.

Ky çmim rrjedhimisht do të ndikojë dhe ndikon në gjithë tregjet e shitjes me pakicë të hidrokarbureve. Në rastin e Shqipërisë, për shkak se jemi treg i vogël dhe e gjithë veprimtaria bëhet në bazë të çmimit në avancë placë. Pra, një nga çmimet është çmimi i Mesdheut, që merret në referencë nga Bordi i Transparencës për të përcaktuar tavanin si çmim fundor te konsumatori. Nëse çmimi i vendosur nga bordi shkelet, atëherë lind e drejta që të gjobitet subjekti dhe deri në heqje licence. Kemi dy momente, dy nivele ku tregtohen hidrokarburet: kemi shumicën, për të cilën, nën skemën e Bordit të Transparencës, kemi një çmim maksimal të fitimit që mund të realizojë tregtari i shumicës, dhe shitjen me pakicë.Bordi dhe task-forca i monitorojnë të dyja këto nivele, si shumicën ashtu edhe pakicën, por te pakica patjetër e kemi më të lehtë, sepse shohim çmimin në tabelë”, u shpreh Kadiu.